tamo's blog

• 

• 

• 

მათ უმრავლესობას სოციუმში არსებობა უჭირს, საჭიროებენ ყოველდღიურ მონიტორინგს, მაგრამ ამ ყველაფრის მიუხედავად, ქმნიან ხელოვნებას, კონკრეტულად ნახატებს, რომლებიც დაგვანახვებენ მათ შიდა სამყაროს

“ჩემი ქმარი 38 წლის იყო. ზღვისპირა ქალაქში ვცხოვრობდით, კერძო სახლში, ჩვენ 4 შვილთან ერთად. ჩემს მეუღლეს სამეზობლოში ყველა იცნობდა, როგორც საუკეთესო მამას, მუსიკოსს და ბიზნესმენს. არასდროს ყოფილა დეპრესიაში, პირიქით, მუდმივი მისწრაფება ჰქონდა თავგადასავლებისა და მხიარული ექსკურსიებისკენ.

2010 წლის მაისში შეეცვალა ქცევა, გახდა მოუსვენარი და ემოციური. დაეკარგა მადა და ნელ-ნელა უცნაური ჩვევები გამოუჩნდა: ნივთებს იღებდა და სხვა ოთახში გაჰქონდა. რომ ვეკითხებოდი – ამას რატომ აკეთებ – პასუხს ხან თავს არიდებდა, ხან კი მეუბნებოდა – არ ვიციო.

სრული გამოკვლევა ჩაუტარდა, სხვადასხვა ექიმთან იყო, დაუნიშნეს დამამშვიდებელი და საძილე საშუალებები. ასე გაბრუებით და გაყუჩებით ვებრძოდით მის “უცნაურ ქცევას”. ერთ-ერთმა ექიმმა მირჩია ფსიქიატრთან მიმეყვანა, რაც მაშინ მეც და ჩემმა ქმარმაც დიდ შეურაცხყოფად მივიღეთ და უხეშად მოვუხურეთ გამოსვლის წინ კარები. “გიჟი ხომ არ ვარ, ფსიქიატრთან რა მინდა!” – ასე ამბობდა ხოლმე და მეც, სრული სერიოზულობით ვეთანხმებოდი. არავის არაფერს უშავებდა, “გიჟივით” არ იქცეოდა და მხოლოდ იმიტომ რომ ნივთებს ხან სად დატოვებდა ხან სად, ფსიქიატრთან რატომ უნდა მისულიყო? ფსიქიატრთან ხომ მხოლოდ გიჟები დადიან… შემდეგი 4 წელიწადი ჩვენი ოჯახისთვის ჯოჯოხეთად იქცა. მანიური ეპიზოდები დაეწყო, ხშირად სახლიდან გადიოდა და დღეების განმავლობაში ქრებოდა, ერთხელ, საავადმყოფოდან დამირეკეს და მითხრეს, რომ ჩემი ქმარი სწრაფად მომავალ მანქანას გადაუდგა წინ. არ ვიცი, იყოს ეს თვითმკვლელობის მცდელობა თუ მორიგი გაუცნობიერებელი მანიური ეპიზოდი.

38 წლის იყო, თავის დაბადების დღემდე მხოლოდ 24 საათით ადრე გარდაიცვალა.

მანიური ეპიზოდები ბიპოლარული აშლილობის ნიშნები ყოფილა… თავის დროზე რომ ემკურნალა, ალბათ ახლა ჩემ შვილებს მამა ეყოლებოდათ. “

“ჩემი შვილი არის პირველ კლასში და მასთან ერთად სწავლობს რთული ფორმის აუტისტი (დებილი) ბავშვი. ყველას ურტყამს, კივის შუა გაკვეთილზე, ტირის და ასე შემდეგ. არ შეიძლება წაიყვანონ რამე სპეციალურ სკოლაში ასეთი ბავშვებისთვის და იქ იყოს. ხო უნდა ესმოდეს დედამისს რომ არ არის ბავშვი ნორმალური და სხვა ბავშვებს რატომ აიძულებენ რომ უყურონ როგორ უაზროდ ღმუის გაკვეთილზე ეს ბავშვი. აი ძალიან გაბრაზებული ვარ!” – აუტიზმის დიაგნოზის მქონე ბავშვის კლასელის დედა.

“ჩემ სკოლაში ერთი ბავშვი სწავლობდა, მასწავლებელმა გვითხრა “აუტისტიაო”, მე არ ვიცოდი ეს სიტყვა რას ნიშნავდა და მომერიდა მეკითხა, რატომღაც არ მინდოდა კლასის თანდასწრებით გამომეხატა ინტერესი ამ ახალი მოსწავლის მიმართ, რომელიც მერვე კლასში, პარალელურში გადმოვიდა სხვა სკოლიდან.

სახლში რომ მოვედი, დედაჩემს ვკითხე, აუტისტი რა არის მეთქი. დედამ ამიხსნა, რომ ალბათ უცნაურად მოიქცეოდა და სხვებისგან განსხვავებული იქნებოდა ჩვენი ახალი პარალელური კლასელი. ყველაზე მეტად ის მახსოვს, რომ ძალიან მკაცრად გამაფრთხილა, არ გაბედო და არ დასცინო, ან აუტისტი არ დაუძახოო, ბოროტი ნუ იქნებიო.

მხოლოდ ერთი წელი სწავლობდა ჩვენთან ეს ბავშვი, ძალიან ჩაგრავდნენ სკოლაში, დასცინოდნენ, ხელებით უხსნიდნენ რაღაცებს, თითქოს ყრუ ყოფილიყო. მასწავლებლებზეც ჭორი დადიოდა, სპეციალურად ნელა ელაპარაკებოდნენო, სიტყვებს უმარცვლიდნენ და ერთ-ერთს უთქვამს “რას მოყავდათ საჯარო სკოლაში ეს საცოდავიო”, როდესაც წებო წაუსვეს ამ ბავშვის სკამს.

ახლა 20 წლის ვარ, ხანდახან იმ ბიჭზე ისევ მეფიქრება ხოლმე, რა საშინელი პერიოდი გამოიარა სკოლაში, ალბათ, წინა სკოლიდანაც იმ მიზეზით გადმოვიდა, რა მიზეზითაც მეცხრე კლასში უკვე ახალ სასწავლებელში გადაიყვანეს.

ხანდახან იცი რაზე ვბრაზდები? დედაჩემმა რომ მითხრა, არ დასცინოო, დაიცავიო რატომ არ მითხრა. მე ჩემ შვილს უეჭველად ვასწავლი რომ დაჩაგვრა ცუდია, მარა როდესაც ვიღაცას ჩაგრავენ და შენ ამას ჩუმად უყურებ და ხმას არ იღებ, დაჩაგვრაზე უარესია, მე ასე მგონია.” – აუტიზმის მქონე ბავშვის პარალელური კლასელი.

უკვე ორი წელი გავიდა, რაც ბიპოლარული აშლილობა და ზოგადი შფოთვითი აშლილობა დამიდგინეს. საკმაოდ მარტივია ჩემთვის ჩემს დიაგნოზზე საუბარი, მაგრამ თითქმის არასდროს ვლაპარაკობ მასზე, რადგან ეს ძალიან დიდ სტიგმასთან არის დაკავშირებული. წლების განმავლობაში სხვადასხვა მედიკამენტებს ვიღებდი, როგორც თითქმის ყველა სხვა პაციენტს, მეც ექიმებმა ბიპოლარული აშლილობის ნაცვლად დეპრესია დამიდგინეს. ამის მიზეზი ის არის, რომ ექიმთან მხოლოდ მაშინ მივდიოდი, როდესაც მძიმე დეპრესიული ეპიზოდი მქონდა, ხოლო როდესაც მანიაკალურად პროდუქტიული ვიყავი, გადაბმულად 36 საათი ვმუშაობდი და სახლში საკუთარი ხელით რემონტს ვაკეთებდი, ამას დაავადების ნაწილად არ მივიჩნევდი. 
ანტიდეპრესანტებმა, რა თქმა უნდა, ვერ მიშველეს. შფოთვის საწინააღმდეგო წამლებმა კი ზომბად მაქციეს. როგორც შემდეგ აღმოჩნდა, ბიპოლარული აშლილობის მქონე ადამიანისთვის, ანტიდეპრესანტი უარეს შედეგს აჩვენებს. სიმართლე გითხრათ ძალიან გამიხარდა ამის მოსმენა. კარგი შეგრძნებაა როცა შენი უაზრო ხასიათი და უმიზეზო შფოთვა ახსნას ექვემდებარება. სამწუხაროდ, ეს ამბავი მხოლოდ ჩემთვის იყო სასიხარულო, ჩემს ოჯახს და მეგობრებს ამის მოსმენა არ ესიამოვნათ, არ ვიცი რატომ მაგრამ ერჩივნათ დეპრესია მქონოდა, ალბათ ხალხისთვის ეს უფრო გასაგები და ადვილად ასახსნელი იყო. თქვენ მთხოვეთ მეთქვა ხალხის და ოჯახის რეაქცია ჩემს დაავადებაზე, ჩემი მეგობრების უმეტესმა ნაწილმა თანაგრძნობა და გვერდში დგომა გამოხატა, ზოგმა კი ძალიან მატკინა გული, მათი უვიცი და უბრალოდ უზრდელური პასუხებით. მაგალითად: საერთოდ არ გეტყობა რომ ბიპოლარული აშლილობა გაქვს, არ გავხარ გიჟს. 
ხალხს უბრალოდ არ ესმის, რამდენად მეშინია ამ სიტყვის. დიახ, გიჟი არ ვარ, მაგრამ არც ჯანმრთელი ფსიქიკის პატრონი ვარ. ხანდახან ამ კომენტარებზე ბევრს ვფიქრობ, ძალიან ბევრი ასეთი ფრაზა გამხდარა ჩემი მანიაკალური დეპრესიული შეტევის მიზეზი. ან რატომ გონია ხალხს, რომ დაავადება ვიზუალურად უნდა ემჩნეოდეს ადამიანს? ეს ხომ ფიზიკური ავადმყოფობა არ არის. მე ხალხში არ ვაცხადებ ხმამაღლა იმას, რომ ხანდახან 48 საათზე მეტი ხანი ვერ ვდგები საწოლიდან. ვერც იმას ხვდება ხალხი, რომ ვარჯიშზე, ცურვაზე, ხატვაზე, სამსახურში და ენის გაკვეთილებზე ერთდროულად სიარული რომ დავიწყე, ჩემი ყოჩაღობა კი არა, ბიპოლარული აშლილობის მანიაკალური ეპიზოდი იყო. ზუსტად 15 დღეში, სამსახურიდანაც წამოვედი და ყველაფერზე სიარული შევწყვიტე. შემდეგი ორი კვირა სახლიდან საერთოდ არ გავსულვარ. ეს არის ჩემი ყოველდღიურობა და ჩემი დიაგნოზის შედეგი. ჩემი დის მეგობარმა მითხრა, არავის უთხრა შენი დიაგნოზის შესახებ, გაგკიცხავენ და სხვანაირად მოგექცევიანო.
თავიდან გავბრაზდი, შემდეგ მივხვდი რომ ამას იმიტომ მეუბნებოდა რომ თავის თავზე ჰქონდა გამოცდილი ხალხის და მეგობრების მტკივნეული და შეურაცხმყოფელი რეაქციები.
საკმაოდ კარგად ვისწავლე საკუთარი დიაგნოზის შეფუთვა. სულ ღიმილიანი დავდივარ, მაშინაც კი, როდესაც სასოწარკვეთილი და შეშინებული ვარ. 
ასე ჯობია, ასე უფრო უსაფრთხო და მარტივია ჩემთვის ცხოვრება, ვიდრე სათითაოდ აუხსნა ადამიანებს რომ გიჟი არ ვარ, მხოლოდ იმიტომ რომ ფსიქიატრთან დავდივარ. 
რა მინდა ხალხმა რომ იცოდეს? ჩემზე? 
ბიპოლარული აშლილობა ჩემი ნაწილია. მაგრამ ასევე ძალიან კარგი შეყვარებული, მეგობარი და შვილი ვარ. მაქვს თანაგრძნობის განცდა, კრეატიულიც ვარ  და რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, ძალიან ძლიერ ადამიანად ჩამოვყალიბდი.

This is an example post, originally published as part of Blogging University. Enroll in one of our ten programs, and start your blog right.

You’re going to publish a post today. Don’t worry about how your blog looks. Don’t worry if you haven’t given it a name yet, or you’re feeling overwhelmed. Just click the “New Post” button, and tell us why you’re here.

Why do this?

• Because it gives new readers context. What are you about? Why should they read your blog?
• Because it will help you focus you own ideas about your blog and what you’d like to do with it.

The post can be short or long, a personal intro to your life or a bloggy mission statement, a manifesto for the future or a simple outline of your the types of things you hope to publish.

To help you get started, here are a few questions:

• Why are you blogging publicly, rather than keeping a personal journal?
• What topics do you think you’ll write about?
• Who would you love to connect with via your blog?
• If you blog successfully throughout the next year, what would you hope to have accomplished?

You’re not locked into any of this; one of the wonderful things about blogs is how they constantly evolve as we learn, grow, and interact with one another — but it’s good to know where and why you started, and articulating your goals may just give you a few other post ideas.

Can’t think how to get started? Just write the first thing that pops into your head. Anne Lamott, author of a book on writing we love, says that you need to give yourself permission to write a “crappy first draft”. Anne makes a great point — just start writing, and worry about editing it later.

When you’re ready to publish, give your post three to five tags that describe your blog’s focus — writing, photography, fiction, parenting, food, cars, movies, sports, whatever. These tags will help others who care about your topics find you in the Reader. Make sure one of the tags is “zerotohero,” so other new bloggers can find you, too.